Dünya Ekonomik Forumu’nun ilk kez bu yıl yayımladığı 124 ülkeyi kapsayan Seyahat ve Turizm Rekabet Endeksi’nde Türkiye 52’inci sırada yer aldı. Sıralamada liderliği alan İsviçre’yi Avusturya, Almanya, İzlanda ve ABD takip etti. Genel sıralamayı oluşturan üç alt endeksten Düzenleyici Çerçeve’de 53’üncü olan Türkiye, sıralamada en kötü yeri İş Ortamı ve Altyapı’da (63) alırken, Beşeri, Kültürel ve Doğal Kaynaklar alt endeksinde 48’inci oldu.

1979 yılından bu yana ülkelerin rekabetçiliği üzerine araştırma yapan Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum), ilk kez bu yıl Seyahat ve Turizm Rekabet Endeksi 2007 sıralamasını açıkladı. Endeks sonuçlarına göre, Türkiye 124 ülke içerisinde 52’inci sırada yer aldı. Dünya Ticaret Örgütü 2005 verilerine göre en çok turizm geliri elde eden 8’inci ülke olmasına rağmen Seyahat ve Turizm Rekabet Endeksi sıralamasında ortalarda yer alması, Türkiye’nin Seyahat ve Turizm sektörünün sürdürülebilir büyümesini sağlama yolunda daha çok çaba sarf etmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

2006 yılı itibarıyla dünya toplam gelirinin yüzde 10,3’ünü ve 234 milyon çalışanla dünyadaki toplam istihdamın yüzde 8,2’sini sağlayan Seyahat ve Turizm sektörü, birçok ülke için olduğu gibi Türkiye için de ekonomik büyüme ve kalkınmanın anahtar sektörlerinden birisi. Sektör, büyüme ve refahın artmasında ve kalkınmakta olan ülkelerde yoksulluğun azaltılmasında önemli bir itici güç olmakla kalmıyor, ülkeleri altyapıyı geliştirme ve çevreyi koruma konusunda cesaretlendirerek kalkınmalarını dolaylı olarak da olumlu etkiliyor. Seyahat ve Turizm sektörünün tüm bu potansiyel yararlarını göz önüne alan Dünya Ekonomik Forumu, ülkelerin bu alandaki rekabetçiliğini nelerin etkilediğini ve sektörün karşılaştığı sorunları daha iyi anlamak için 2007 yılından başlayarak her yıl Seyahat ve Turizm Rekabet Raporu yayımlamayı hedefliyor. Bu raporun temel amacı, ülkelerin Seyahat ve Turizm sektörlerinin rekabetçiliğini, geliştirdikleri Seyahat ve Turizm Rekabet Endeksi adlı kapsamlı bir araç vasıtasıyla ölçmek olarak açıklanıyor. Bu endeks, IATA (International Air Transport Associationn - Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği), ICAO (International Civil Aviation Organization - Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), UNWTO (United Nations World Tourism Organization - Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü), WTTC (World Travel and Tourism Council - Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi) ve UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü) gibi kamuya açık kaynaklardan alınan nesnel veriler ile yine Dünya Ekonomik Forumu tarafından her yıl yayımlanan Küresel Rekabet Raporu için iş dünyası lideriyle yapılan Yönetici Görüş Anketi sonucunda elde edilen öznel verilerden yararlanılarak oluşturuldu. Yönetici Görüş Anketi’nin Türkiye ayağını, Dünya Ekonomik Forumu’nun Türkiye’deki ortak kurumu olan TÜSİAD-Sabancı Üniversitesi Rekabet Forumu gerçekleştiriyor.

Seyahat ve Turizm Rekabet Endeksi on üç veri grubundan yararlanılarak ulaşılan üç alt endeks bir araya getirilerek hesaplanıyor. Bu üç alt endeks, bunları oluşturan veri grupları ve Türkiye’nin her birindeki sırası (parantez içinde) aşağıda verilmiştir:

• Düzenleyici Çerçeve alt endeksi Politik Kural ve Düzenlemeler (51), Çevre Koruma Düzenlemeleri (61), Kamu Düzeni ve Güvenlik (56), Sağlık ve Hijyen (54) ile Seyahat ve Turizme Verilen Öncelik (54) gibi beş farklı ama daha çok hükümetin görev alanına giren verileri kapsıyor;
• İş Ortamı ve Altyapı alt endeksi Hava Taşımacılığı (51), Kara Taşımacılığı (59), Turizm (55), Bilgi ve İletişim Teknolojisi Altyapısı (54) ile Seyahat ve Turizm Sektörünün Fiyatlarda Rekabet Edebilme Yeteneği (86) ile ilgili beş veri grubundan oluşuyor;
• Beşeri, Kültürel ve Doğal Kaynaklar alt endeksi ise, Beşeri Sermaye (65), Ulusal Turizm Anlayışı (43) ve son olarak Doğal ve Kültürel Kaynaklar (47) ile ilgili verilerden yararlanılarak bulunuyor.

Genel sıralama hesaplanırken kullanılan bu üç alt endeksten Düzenleyici Çerçeve’de 53’üncü olan Türkiye, sıralamada en kötü yeri İş Ortamı ve Altyapı’da (63) alırken, Beşeri, Kültürel ve Doğal Kaynaklar alt endeksinde 48’inci olabildi. Daha detaylı bir incelemede Türkiye’nin güçlü yanları olarak HIV vakalarının azlığı (1); Başlıca araba kiralama şirketlerinin varlığı (1); İş seyahatlerinin uzatılması yönünde tavsiyeler (1); Seyahat ve turizm fuarlarına katılım (4); Vize alma kolaylığı (15); Faaliyette olan havayolu şirketlerinin sayısı (16) ile Bilet fiyatları ve havaalanı vergileri (20) öne çıkıyor.

Seyahat ve Turizm Rekabet Raporu’nda Türkiye’nin en zayıf yanları ve 124 ülke içindeki sıralaması ise şöyle veriliyor: İlköğretime kayıt oranı (111); Seyahat ve turizm alanında yapılan hükümet harcamaları (110); Akaryakıt fiyatları (107); Havaalanı sayısının nüfusa oranı (104); Ulusal koruma alanları (99); Visa kartı kabul eden ATM sayısının nüfusa oranı (96) ve Terörizmin yol açtığı maliyetler (90).

Tüm dünya için önemli bir değer taşıdığı UNESCO’ya bağlı Dünya Miras Komitesi tarafından belirlenmiş ve bulundukları ülkenin devleti tarafından korunması garanti edilmiş doğal ve kültürel varlıkların listesi olan Dünya Miras Listesi’nde Türkiye’nin 9 kültürel alanla 21’inci sırada yer alması Rapor’da rekabetçi avantaj olarak değerlendirilmekle birlikte, Türkiye’nin potansiyeli göz önüne alındığında bu alanların sayısının artırılması gerekiyor.

Hükümetin 3–4 Mart tarihlerinde turizm sektörü temsilcileri ile Antalya'da bir araya geleceği zirvenin hemen öncesinde yayımlanan Seyahat ve Turizm Rekabet Raporu’nun bu konuda önemli bir bilgi kaynağı olduğu kanısındayız.

Not: Raporun daha detaylı İngilizce sürümüne http://www.weforum.org/en/initiatives/gcp/TravelandTourismReport/index.htm adresinden ulaşabilirsiniz.

Not: Rapor’daki sıralamayı indirmek, ülke profilleri veya Rapor hakkında belirli bir konuda bilgi edinmek için www.weforum.org/en/initiatives/gcp/TravelandTourismReport adresine gidebilirsiniz.

Dünya Ekonomik Forumu’nun ortak kurumlarına ulaşmak için www.weforum.org/PartnerInstitutes adresine gidebilirsiniz.

Türkiye’deki ortak kurum TÜSİAD – Sabancı Üniversitesi Rekabet Forumu’dur. Rekabet Forumu’na www.ref.sabanciuniv.edu adresinden ulaşabilirsiniz.

2007 Seyahat ve Turizm Rekabet Raporu, International Air Transport Association (IATA), World Tourism Organization (UNWTO), World Travel & Tourism Council (WTTC), Bombardier, Carlson Group, Emirates Group, Qatar Airways, Royal Jordanian, Silversea Cruises, Swiss International Airlines ve Visa International, katkı ve destekleriyle hazırlanmıştır.

Dünya Ekonomik Forumu, liderleri küresel, bölgesel ve sektörel alanlarda işbirliği yapmaya teşvik ederek dünyayı daha iyi duruma getirmeyi amaçlayan bağımsız uluslararası bir kuruluştur. 1971’de kurulan ve merkezi Cenevre, İsviçre olan WEF, tarafsız ve kar amacı gütmeyen bir kurumdur. Herhangi bir siyasi duruş, parti veya ulusal çıkar ile bağlantısı yoktur. ( www.weforum.org )

Rekabet Forumu, TÜSİAD ve Sabancı Üniversitesi tarafından, uluslararası piyasalarda Türk özel sektörünün kalıcı bir pazar payı elde edebilmesi için gerekli rekabet gücü, teknoloji yönetimi ve kıyaslama çalışmalarını yapmak amacı ile 2003 yılında kurulmuş bir araştırma merkezidir. 2004 yılından bu yana Dünya Ekonomik Forumu’nun Türkiye'deki ortağıdır. ( www.ref.sabanciuniv.edu )